Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн санхүүгийн зах зээл дээр ESG гэх ойлголт эрчимтэй яригдах болсон. Хөрөнгө оруулагчид зөвхөн ашиг орлогоос гадна тухайн компани байгаль орчинд хэрхэн нөлөөлж байгаа, нийгмийн өмнө ямар хариуцлага хүлээж байгаа, засаглал нь хэр сайн бэ гэдгийг илүү анхаарч үзэх болсон нь ESG үнэлгээний ач холбогдлыг нэмэгдүүлж байна.

ESG гэдэг нь Environmental, Social, Governance гэсэн үгсийн товчлол бөгөөд байгаль орчин, нийгэм, засаглал гэсэн гурван үндсэн хүчин зүйлээр байгууллагын тогтвортой байдал болон урт хугацааны эрсдэлийг үнэлдэг систем юм. Өөрөөр хэлбэл, ESG үнэлгээ нь тухайн компани зөвхөн ашиг олохоос гадна хэр хариуцлагатай, тогтвортой үйл ажиллагаа явуулж байгааг илэрхийлдэг үзүүлэлт гэж ойлгож болно.

Environmental буюу байгаль орчны хүчин зүйл нь компанийн үйл ажиллагаа байгаль орчинд хэрхэн нөлөөлж байгааг үнэлдэг. Үүнд хүлэмжийн хийн ялгаруулалт, эрчим хүчний хэрэглээ, усны хэрэглээ, хог хаягдлын менежмент, сэргээгдэх эрчим хүч ашиглалт зэрэг асуудлууд ордог. Жишээлбэл, нүүрстөрөгчийн ялгаруулалтаа бууруулж, байгальд ээлтэй технологи ашигладаг компаниуд энэ үзүүлэлтээр илүү өндөр үнэлгээ авах боломжтой байдаг.

Social буюу нийгмийн хүчин зүйл нь ажилтнуудын нөхцөл байдал, хөдөлмөрийн аюулгүй байдал, хүний эрх, хэрэглэгчийн хамгаалалт, олон нийттэй харилцах харилцаа зэрэгтэй холбоотой. Ажилтнууддаа тогтвортой орчин бүрдүүлдэг, хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалдаг, нийгмийн хариуцлагатай үйл ажиллагаа явуулдаг байгууллагууд social үнэлгээгээр илүү сайн дүгнэгддэг.

Governance буюу засаглалын хүчин зүйл нь компанийн удирдлагын бүтэц, ил тод байдал, ёс зүй, дотоод хяналт болон хувьцаа эзэмшигчдийн эрхийг хэрхэн хамгаалж байгааг үнэлдэг. Засаглал сайн байх нь авлига, ашиг сонирхлын зөрчил, санхүүгийн эрсдэлээс сэргийлэх чухал хүчин зүйл гэж үздэг.

Өнөөдөр олон улсын хөрөнгө оруулагчид ESG үзүүлэлт өндөртэй компаниудад илүү анхаарал хандуулах болсон. Учир нь ESG эрсдэл багатай байгууллагууд урт хугацаанд илүү тогтвортой өсөх магадлалтай гэж үздэг. Мөн банк, хөрөнгө оруулалтын сангууд санхүүжилт олгохдоо ESG үнэлгээг increasingly ашиглаж байгаа нь энэ чиглэлийн ач холбогдлыг улам өсгөж байна.

ESG үнэлгээ өндөр байх нь компаниудад олон давуу тал авчирдаг. Үүнд хөрөнгө оруулагчдын итгэл нэмэгдэх, олон улсын санхүүжилт татах боломж сайжрах, байгууллагын нэр хүнд өсөх зэрэг багтдаг. Харин ESG эрсдэл өндөртэй компаниудын хувьд хөрөнгө оруулалт татахад хүндрэлтэй болох, санхүүжилтийн өртөг өсөх эрсдэлтэй байдаг.

Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн томоохон санхүүгийн байгууллагууд болон хөрөнгийн биржүүд ESG тайлагнал, тогтвортой хөгжлийн мэдээллийг илүү чухалчлах болсон. Үүнтэй холбоотойгоор компаниуд зөвхөн санхүүгийн үзүүлэлтээр бус, нийгэм болон байгаль орчинд үзүүлэх нөлөөллөөрөө өрсөлдөх шинэ үе эхэлж байна.

Иймээс ESG үнэлгээ нь өнөөдөр зөвхөн нэг төрлийн нэмэлт үзүүлэлт биш, харин байгууллагын урт хугацааны тогтвортой байдал, эрсдэлийн түвшин болон хөрөнгө оруулагчдын итгэлцлийг тодорхойлох стратегийн чухал үнэлгээ болоод байна.

‍